Inleiding

Inleiding

5 Mei, de Duitsers capituleren maar West-Nederland blijft bezet in afwachting van de geallieerden. Op 7 mei lijkt voor Amsterdam het grote moment aangebroken: duizenden mensen hebben zich in feeststemming op de Dam verzameld om de eerste bevrijders te verwelkomen.

Rond 12:30 uur rijden een handvol voertuigen van de geallieerden via het Rokin de Dam op. Het is een verkenningseenheid van de Engelse Polar Bears-divisie. Al gauw zitten de pantserwagens volgepakt met feestvierders. Van tegengestelde richting komen een paar Duitse trucks poolshoogte nemen. Slechts gescheiden door een dunne haag mensen passeren de wagens elkaar ter hoogte van de Nieuwendijk.

Een spannend moment, maar het loopt nog goed af. De Duitsers verdwijnen en na een rondje Dam rijden de Engelsen via het Rokin weer de stad uit. Ze hebben in de gaten dat ze zich in een zeer explosieve situatie bevinden en wachten op versterking. De Binnenlandse Strijdkrachten (BS) begeven zich op straat en beginnen Duitsers te ontwapenen. Eerst bij het Centraal Station en daarna in het kader van operatie Three Castles: het veiligstellen van het paleis, geldkantoor en hoofdpostkantoor. De Duitse bezetting wordt ontwapend en afgevoerd. Er ontstaat een grimmige sfeer waarbij op gegeven moment schoten vallen op het Rokin en achter het paleis. Als een Duitse militair geraakt wordt, slaat de vlam in de pan. Het is 15:00 uur…

Op de Dam opent de Kriegsmarine vanuit hun steunpunt in de Groote Club het vuur. Paniek breekt uit op de Dam! De menigte verdringt zich om weg te komen richting Nieuwendijk, Rokin en Damrak. Na de eerste schoten volgt een tweede salvo. Daarna komt het tot een vuurgevecht tussen de BS en Duitse eenheden, zowel op de Dam als achter het Paleis. Op de hoek van de Spuistraat en Raadhuisstraat wordt een Duitse vrachtwagen onder vuur genomen en tot staan gebracht.

Bij elkaar duurt de schietpartij circa twee uur. Tussendoor bieden aanwezige padvinders, Rode Kruis-medewerkers en verplegers hulp aan de slachtoffers. Majoor Overhoff, commandant van de BS, geassisteerd door Hauptmann Bergmann van de Ortskommandantur, weet uiteindelijk de strijdende partijen te bewegen het vuren te staken. Althans, dat is een van de verhalen. Volgens een andere lezing eindigt de schietpartij op de Dam na het afvuren van bazooka granaten vanuit het Paleis richting Groote Club. De Duitse bezetting blijft daar tot ze op 9 mei door Canadezen opgehaald worden en afgevoerd naar Duitsland.

De precieze aanleiding en oorzaak van de schietpartij is nooit goed onderzocht. Ook is er nooit onderzoek ingesteld naar de schuldvraag. Altijd ging men uit van de 19 tot 22 doden, zoals vermeld in de krantenberichten van toen. Zonder slachtofferlijst bleef het echter de vraag waarop deze cijfers gebaseerd waren en wie deze laatste groep slachtoffers van de oorlog waren. Stichting Memorial is aan de slag gegaan om hun identiteit te achterhalen en, via contact met familieleden, ze een gezicht te geven en hun naam en verhaal op te nemen op deze website. Het uiteindelijk doel is bereikt: Met behulp van publieksparticipatie (zie plaatseensteen.nl) op 7 mei 2016 op de Dam een Memorial te onthullen met hun namen. Tot nu toe zijn 32 personen door de stichting geïdentificeerd als Damslachtoffer.. Mogelijk zijn er meer doden gevallen; in onderzoek zijn nog enkele dossiers waarvan (nog) niet met zekerheid is vastgesteld of het om “Dam” slachtoffers gaat. Dat wil zeggen: iedereen die als gevolg van de schietpartij van 7 mei 1945 op en om de Dam is overleden (exclusief  slachtoffers aan Duitse zijde en in het volle besef dat er ook een grote groep van niet-dodelijke slachtoffers is).

Het aantal gewonden is niet duidelijk, krantenberichten noemen aantallen van 100 tot 120. Ook de gewonden die gedurende ons onderzoek gevonden zijn worden op de website opgenomen. Op de onderzoekpagina staat een oproep voor relaties van slachtoffers. Via de overzichtspagina van bewezen slachtoffers kunt u meer gedetailleerde informatie, voor zover bekend, over hen vinden.

Daarnaast proberen we zoveel mogelijk getuigenissen en media-informatie in deze website onder te brengen. En niet te vergeten materiaal over de Binnenlandse Strijdkrachten en aanwezige fotografen

Oproep

In de archieven hebben we gedurende ons onderzoek diverse personen gevonden die overleden zijn door schotwonden of andere trauma’s, opgelopen op 7 mei 1945 en later. Daarnaast is er nog een lijst met personen waarvan nog niet is vastgesteld of zij ‘Dam-slachtoffers’ zijn. Wij zijn altijd op zoek naar meer informatie. Was u aanwezig op de Dam en wilt u uw ervaring met ons delen of (her-)kent u iemand die daar gewond of gedood werd? Neem dan contact met ons op.

Meer informatie op de website van Stichting Memorial voor Damslachtoffers 7 mei 1945.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *